rysuję i koloruję zabawy grafomotoryczne, bliżej przedszkola
[ Pobierz całość w formacie PDF ]
6 latki 2012.pl Właściwie zaplanowane zajęcia plastyczne i parateatralne jednocześnie rozwijają aktywność twórczą dziecka, jego inteligencję emocjonalną oraz przygotowują do nauki czytania i pisania. Beata Bielska Rysuję i koloruję – zabawy grafomotoryczne dla dzieci pięcio- i sześcioletnich szkolnego pięcio- i sześciolat- ków dużo miejsca zajmują za- bawy przygotowujące dziecko do nauki. Wśród tych wprowadzających do nauki czytania są głównie cykliczne ćwiczenia doskonalące słuch fonemowy, angażu- jące uwagę i koncentrację oraz dające duże możliwości emisyjne. Z kolei ogól- ne ćwiczenia grafomotoryczne, przygo- towujące do nauki pisania, doskonalą koordynację wzrokowo-słuchową oraz usprawniają ruchy dłoni i palców. Zanim dziecko przystąpi do pracy na papierze, powinno, przy okazji innych czynności, aktywnie uczestniczyć w za- bawach ruchowych i manipulacyjnych. Możliwości takie dają także czynności samoobsługowe, muzyka czy zabawy parateatralne. Stworzenie dziecku sprzy- jającego środowiska warunkuje jego naj- pełniejszy rozwój, a kontakt ze sztuką rozwja aktywność twórczą. W efekcie kształtujemy u przedszkolaków aktyw- ną postawę wobec życia, wspomagając jednocześnie ich rozwój psychorucho- wy. Pierwszoplanowe miejsce zajmuje tu twórczość artystyczna. Wprowadzenie dzieci w świat wartości estetycznych to rozbudzenie zaintereso- wań malarstwem, rzeźbą i architekturą. Właściwie zaplanowane zajęcia z tego zakresu motywują dziecko do efektyw- nego udziału w życiu szkolnym oraz rozwjają jego inteligencję emocjonalną, przygotowując jednocześnie do nauki. Czynności doskonalące grafomotory- kę to głównie rysowanie, malowanie, lepienie z mas plastycznych, wycinanie i wydzieranie. Twórczość dzieci w wieku przedszkol- nym jest wciąż spontaniczną lub kiero- waną zabawą manipulacyjno-konstruk- cyjną. Prace dzieci pięcio- i sześciolet- nich charakteryzują się oryginalną kom- pozycją, kolorystyką i pomysłowością. Dobór technik plastycznych ma niewąt- pliwy wpływ na rozwój twórczej wyob- raźni. Do ulubionych form działalności artystycznej i zabaw grafomotorycz- nych dzieci w wieku przedszkolnym należą: malowanie i rysowanie, lepienie, wycinanie, wydzieranie, kalkowanie, malowanie, obrysowywanie szablonów, stemplowanie. Ten rodzaj zajęć jest nie- zbędny, gdyż przygotowuje do nauki pi- sania. Można więc wśród wielu kącików tematycznych zorganizować np. „Kącik małego artysty” z narzędziami i przy- borami plastycznymi oraz materiałami przyrodniczymi przeznaczonymi do tego typu działalności. Zanim przystąpimy do zajęć, warto pa- miętać o przygotowaniu dziecka do zachowania właściwej postawy pod- czas rysowania (proste plecy, głowa w odległości około 30 cm od kartki) i odpowiedniego trzyma- nia ołówka (w odległości około 2 cm od kartki), a także o ćwiczeniach usprawniających ruchy ramion, dłoni i palców (klaskanie, pstrykanie, otrzepywanie rąk, toczenie i turlanie ołówka). Bardzo istotna jest również aktywizacja obu półkul mózgo- wych, a więc angażowanie prawej i lewej ręki jednocześnie, rysowanie oburącz, kreślenie szlaczków od lewej do prawej strony, pionowo i poziomo. Przykłady autorskich zabaw i scena- riuszy zajęć znajdziesz na str. 67-69. Bibliograia: Dziamska D., Edukacja przez ruch. Kropki, kreski, owale, wiązki , Warszawa 2005. Dziamska D., Gudro M., Bawię się i uczę. Edukacja przez ruch i drama w kształceniu wczesnoszkolnym , Kielce 2010. Marcinkowska K., Michejda-Kowalska K., Wy- dzieranki, wycinanki. Techniki plastyczne , Warsza- wa 1993. Olmedo S.G., Jak malować pastelami , Łódź 1988. Piszczek M., Terapia zabawą. Terapia przez sztukę , Warszawa 2002. Stasica J., Moja I klasa. Poradnik dla nauczycieli , Kraków 2010. Wlaźlik B., Koncepcja pracy wychowawczo-dydak- tycznej w edukacji przedszkolnej. Plany pracy i sce- nariusze zajęć , Łódź 2008. Beata Bielska – nauczycielka nauczania zintegrowanego, terapii pedagogicznej z elementami logopedii oraz tylopedagogiki – spe- cjalność orientacja przestrzenna. Autorka licznych publikacji na temat terapii zabawowej z szerokim gronem dzieci i dorosłych. 66 bliżej przedszkola 11.110 listopad 2010 W programie kształcenia przed- blizejprzedszkola.pl ProPoZYcJE NIEkoNWENcJoNalNYch ZaBaW arTYSTYcZNYch I GraFoMoTorYcZNYch Dla DZIEcI PIęcIo- I SZEścIolETNIch: ślady dłoni i palców – ciekawą formą ekspresji jest malowa- nie rękami, ten rodzaj malowania pozwala się wyrazić także dzieciom niepełnosprawnym ruchowo oraz zahamowanym emocjonalnie. Przykłady ćwiczeń: o wydzieranie z miękkich kolorowych gazet i uzupełnia- nie pracy kredkami świecowymi; o kolaż, czyli wycinanie gotowych elementów z gazet, materiałów i uzupełnianie farbami plakatowymi; o wycinanie z papierów malowanych wcześniej przez dzieci, wykonanie tła kredką świecową; o odbjanie pomalowanych faktur (wcześniej wyciętych szablonów z brystolu, koronki, gąbki, gazy); o wykonanie dowolnych kompozycji z wyciętych igur geometrycznych; o wycinanie dowolnego obrazka z gazety, następnie po- cięcie go na części i skomponowanie nowego kształtu. Przykłady ćwiczeń: o malowanie rękami wspólnej ilustracji, np. do wysłu- chanego wcześniej opowiadania (bajki); o malowanie palcami mieszanki barw, kojarzonych przez dzieci z wysłuchaną wcześniej muzyką; o malowanie kciukiem wyznaczonych powierzchni, np. koła; o malowanie powierzchni kartki częścią grzbietową dło- ni, a po wyschnięciu rysowanie kolorową kredą; o rysowanie jesiennych liści lub drzew patykiem na pod- łożu z tapety o bardzo grubej fakturze; o wykonanie na kartce kompozycji ze sznurka, następnie pomalowanie środka farbami. tajemnicze kształty – dzieci bardzo często koncentrują się na zewnętrznym i wewnętrznym obrysowywaniu kształtów, dlatego tak bardzo lubią szablony. Otrzymane w ten sposób prace artystyczne rozwjają zainteresowania i zachęcają do dalszego działania. Obrysowując i uzupełniając gotową for- mę, dziecko doskonali swój rozwój manualny oraz uspraw- nia orientację przestrzenną i koordynację rąk. Ciekawe niespodzianki rysunkowe – dzieci rysując kredkami, najłatwiej uczą się rozpoznawania kolorów i samodzielne- go wyboru potrzebnej barwy. Techniką, która obecnie cieszy się dużą popularnością wśród dzieci, są markery. Przyszły uczeń ma możliwość kreślenia i jednocześnie poznania róż- nej grubości kresek. Ciekawą przygodę dziecko przeżywa również, używając pasteli, które można rozcierać. Powstają wtedy ciekawe niespodzianki artystyczne. Przykłady ćwiczeń: o obrysowanie szablonów tematycznych, np. zwierząt oraz wykonanie pracy plastycznej „Ogród zoologiczny”, z za- stosowaniem technik mieszanych; o malowanie odrysowanych szablonów farbami, wyci- nanie i tworzenie albumików tematycznych; o obrysowywanie szablonów na kartonie, wycinanie i gru- powanie w postaci liczmanów. Przykłady ćwiczeń: o rysowanie pastelami dowolnych linii, następnie roz- mazywanie ich palcami; o rysowanie pastelami przez pociągnięcia, tak jak pędz- lem, bez pomocy palców (odwrotnie niż w ćwiczeniu poprzednim); o rysowanie pastelami na grubym kolorowym papierze; o zamalowanie kartki kredkami świecowymi, następnie pokrycie całego rysunku farbą, po wyschnięciu wyko- nanie wydrapywanki patyczkiem; o rysowanie dowolnej kompozycji kredkami woskowy- mi, następnie pokrycie pracy farbą akwarelową; o rysowanie jednocześnie kilkoma kredkami (związany- mi gumką); o rysowanie markerami tylko przez kropkowanie; o kreślenie mazakami rytmicznych pionowych kresek – na określony dźwięk w muzyce dzieci zamieniają się kred- kami z sąsiadem w ławce. zabawa w projektowanie – interesującą techniką, polegającą na tworzeniu kompozycji tematycznych, jest stemplowanie. Uczestnicy mogą tworzyć szlaczki, książeczki, albumiki lite- rowe, cyfrowe, dowolnie je kolorując. Dzieci skutecznie pod- noszą sprawność manualną i koordynację wzrokowo-rucho- wą. Stemple można wykonać samodzielnie, np. z materiałów przyrodniczych, lub skorzystać z gotowych zestawów. Przykłady ćwiczeń: o projektowanie wzoru tkaniny poprzez odbjanie wzo- rów stemplami; o stemplowanie kartki folią bąbelkową (z czekoladek), pomalowaną wcześniej farbą. z zamkniętymi oczami – ćwiczenia z masą plastyczną wpływa- ją na usprawnianie ruchów dłoni i palców. Miękka i barwna plastelina, często zapachowa, jest jednym z ulubionych środ- ków artystycznych dzieci. Ćwiczenia urozmaicamy poprzez rozcieranie, wałkowanie i malowanie plasteliną. Warto zwró- cić uwagę na wrażenia dotykowe (np. z zamkniętymi oczami) związane z kontaktem z tworzywami o różnej fakturze. obie ręce pracują jednocześnie – zabawy z kolorowym pa- pierem wymagają aktywności twórczej, planowania, kon- trolowania pracy rąk i koncentracji uwagi. Dzieci mogą wy- cinać lub wydzierać proste elementy z miękkiego papieru. Wykonując tego typu ćwiczenia, poznają fakturę i właści- wości materiałów. Zajęcia możemy wzbogacić o składanki – origami. Wycinanie i wydzieranie to ćwiczenia, podczas których pracują jednocześnie obie ręce, pomagając sobie wzajemnie. Jest to doskonałe ćwiczenie małej motoryki. Przykłady ćwiczeń: o wydrapywanki patyczkiem lub grzebieniem w plaste- linie, którą wcześniej dzieci równomiernie rozprowa- dzają palcami na kartce; bliżej przedszkola 11.110 listopad 2010 6 67 bliżej przedszkola 11.110 listopad 2010 6 latki 2012.pl o malowanie plasteliną i wypełnianie fragmentów pro- duktami spożywczymi, np. kaszą, kawą, słoneczni- kiem, dynią; o przyklejanie plastelinowych kuleczek i pasków na na- rysowane wzory owoców i warzyw. o kolory, których nie lubię – uczestnicy zabawy malują farbami plamy w kolorach, których nie lubią. Następ- nie zamalowują je ulubionymi kolorami. W ten sposób, w wyniku mieszania, otrzymują nowe barwy. o kolory w różnych humorach – dzieci wyrażają różny- mi kolorami swój dobry i zły humor. o Mój portret – uczestnicy zabawy malują swój portret tylko za pomocą barwnych plam. o Pora roku w kolorach – prosimy dzieci o namalowanie ulubionej (obecnej) pory roku wyłącznie za pomocą kolorowych bazgrołów. Wypowiedzi plastyczne dzieci można także poprzedzić lub urozmaicić zabawami z kolorem, mającymi na celu dokład- niejsze zapoznanie się z paletą barw i jej zastosowaniem: o Ulubione plamy – dzieci malują pędzlem lub rękami plamy w swoich ulubionych kolorach. ScENarIuSZE ZaJęĆ Z WYkorZYSTaNIEM ZaBaW arTYSTYcZNYch I GraFoMoTorYcZNYch Dla DZIEcI PIęcIo- I SZEścIolETNIch: BarWY JESIENI o Zbieramy grzyby – ćwiczenia w liczeniu przedmio- tów. Osoba prowadząca prezentuje dzieciom różne rodzaje grzybów (plansze, prezentacja multimedial- na, prawdziwe okazy w koszu). Uczestnicy rozpozna- ją rodzaje grzybów. Następnie otrzymują liczmany i liczą grzyby, zgodnie z poleceniem nauczyciela. o Słuchamy jesiennej poezji – nauczycielka czyta dzie- ciom wiersze związane z jesienią. Dzieci omawiają treść i nastrój. Cele ogólne: o kształcenie umiejętności wyrażania swoich emocji w formie plastycznej; o kształtowanie umiejętności współpracy i współdzia- łania w grupie; o wzbogacanie słownika, rozwjanie spostrzegawczości; o rozróżnianie liści, utrwalanie ich nazw; o ćwiczenie umiejętności liczenia przedmiotów. Zabawy grafomotoryczne – propozycje: o Malujemy muzykę – dzieci słuchają muzyki i wy- obrażają sobie jesienny spacer (w słońcu lub w desz- czu). następnie malują rękami swoje wyobrażenia. o Jesienne kompozycje – dzieci otrzymują stempelki i duże arkusze papieru. Odbjają stemple, projektując wzór materiału na strój dla Pani Jesieni. o kolorowe liście – wyklejanka z suszonych liści. o Jesienny bukiet – wyklejanka z papieru i suchych traw. o Listopadowy deszcz – rysunek tuszem techniką „mo- kre w mokrym”. o Jesienne drzewa – malowanie sprayem. o Jesienne szlaczki – rysowanie jesiennych wzorów (np. grzybków, liści, żołędzi, parasolek) ołówkiem lub kredkami świecowymi. o Ubrania w jesienne wzorki – dzieci otrzymują kart- ki z narysowanymi ubraniami, np. bluza, kalosze, spodnie, czapka; ozdabiają je starannie mazakami według własnych pomysłów. o Latający dywan – uczestnicy zabawy wyobrażają so- bie, że lecą na dywanach i z góry obserwują jesienny las. Malują rękami swoje wyobrażenia. Omówienie prac i wystawa. Przewidywane osiągnięcia dzieci: o wyrażanie swoich emocji przez ilustrowanie różnych nastrojów ruchem; o interpretacja muzyki barwą; o wypowiadanie się na temat ilustracji; o sprawniejsze liczenie przedmiotów; o umiejętność współpracy w grupie; o rozpoznawanie liści drzew. Obszary aktywności: społeczna, muzyczna, językowa, ma- tematyczna, ruchowa, plastyczna. Przebieg zajęć: Zabawy integracyjne: o Wyklaskujemy swoje imiona – dzieci wyklaskują sy- labami swoje imiona. o Gdzie moja wizytówka? – uczestnicy zabawy wyszu- kują swoje wizytówki wśród kartoników rozłożonych na wykładzinie. o Jesienne listki – nauczyciel przypina każdemu dzie- cku kolorowy listek (lub ilustrację listka). Uczestnicy próbują rozpoznać nazwę drzewa, z którego pocho- dzi liść. Następnie dzieci z przypiętymi listkami po- ruszają się swobodnie przy muzyce. Na dany znak (np. wyłączenie muzyki) łączą się, tworząc kółeczka jednakowych liści. o Co niesie jesień? – rozmowa kierowana o zmianach zachodzących w przyrodzie późną jesienią. Odwo- łując się do obserwacji oraz ilustracji przedstawiają- cych jesień, dzieci wypowiadają się na temat listopa- dowej jesieni. Nauczyciel zwraca szczególną uwagę na barwy występujące w przyrodzie. Pożegnanie – spotkanie z bajką relaksacyjną: połóż się lub usiądź w wygodnej pozycji. Wyobraź sobie maleńką, koloro- wą furtkę, pokrytą wianuszkiem jesiennych liści... Podejdź bliżej, a furtka otworzy się sama i zaprosi cię do krainy późnej, ale wesołej jesieni. Jest ci teraz dobrze i bezpiecznie... Obserwujesz drzewa, które gubią już ostatnie liście, tworząc z nich mięciutką kołder- kę... Wiatr kołysze gałązkami i tuli do snu zwierzęta... Wchodzisz w ich kolorowe sny i słyszysz kołysankę... Siadasz i rozglądasz się 6 68 bliżej przedszkola 11.110 listopad 2010 bliżej przedszkola 11.110 listopad 2010 blizejprzedszkola.pl wokół... Razem z liśćmi tańczą grzybki. Z dziupli wiewiórki także dochodzi jesienna muzyka... Rozpuszczają się w niej wszystkie kłopoty i smutki... Gdy policzę do czterech, otworzysz oczy... wiadają, jakie jesienne prace w ogrodzie lub w sadzie wyobrażają sobie pod wpływem słuchanej muzyki. o Czy deszcz gra? – zabawy z instrumentami perku- syjnymi: dzieci starają się naśladować różne odgłosy jesiennej pogody na instrumentach perkusyjnych, np. deszcz, słońce, wiatr, śnieg z deszczem. o Jesienna zgadywanka. Ćwiczenia w mówieniu (za- gadki) – dzieci, w parach, układają zagadki o jesien- nych owocach czy warzywach i prezentują je grupie. o Liczymy kasztany. Ćwiczenia w przeliczaniu i gru- powaniu – na stole (lub na podłodze) dzieci tworzą zbiory warzyw i owoców. Liczą elementy zbiorów. Zadanie można wzbogacić i urozmaicić o grzyby ja- dalne i trujące. Podobne czynności uczestnicy mogą wykonać na liczmanach, odkładając po tyle samo liczmanów, ile jest elementów w każdym zbiorze. o Warzywna perkusja. Ćwiczenia analizy i syntezy słuchowej – dzieci wyklaskują i wystukują sylaby oraz głoski w nazwach wybranych warzyw. Słucha- nie wybranych wierszy o warzywach. Zabawy grafomotoryczne – propozycje: o Jesienny kosz – dzieci otrzymują karty pracy z nary- sowanym koszem. Wydzierają z kolorowego papieru dowolne skarby jesieni i umieszczają je w koszyku. o Pod parasolem – praca z materiałów o różnej fak- turze. Dzieci otrzymują kartkę z naszkicowanym parasolem. Wypełniają kontur parasolki wycinkami materiałów. o Pada jesienny deszcz – dzieci malują rękami na sza- rym arkuszu papieru. o Jesienne dary – uczestnicy otrzymują karty pracy z fragmentami szlaczków, np. jabłka, grzybki, parasol- ki. Uzupełniają je mazakami. o Pan Listopad – dzieci rysują kredkami postać Pana Listopada. o Wesołe buźki roślin – dzieci rysują uśmiechnięte wa- rzywa i owoce. o Plastelinowe grzybki – dzieci wypełniają plasteliną kontury narysowanych grzybków. o Fantastyczna gruszka – dzieci otrzymują duży szab- lon gruszki. Wypełniają środek dowolnymi, fanta- stycznymi wzorami z wycinanek (wydzieranka lub wycinanka). Omówienie i wystawa prac dzieci. JESIENNE ZBIOrY Cele ogólne: o kształcenie umiejętności wyrażania swoich emocji w for- mie artystycznej; o kształtowanie umiejętności współpracy i współdzia- łania w grupie; o wzbogacanie słownika; o rozróżnianie owoców i warzyw, utrwalanie ich nazw; o ćwiczenie umiejętności przeliczania i klasyikowania; o kształcenie słuchu fonemowego. Przewidywane osiągnięcia dzieci: o wyrażanie swoich emocji przez ilustrowanie różnych nastrojów ruchem; o interpretacja muzyki barwą; o rozpoznawanie warzyw i owoców; o tworzenie zbiorów i podzbiorów, sprawne liczenie i porównywanie elementów w zbiorach; o wypowiadanie się na temat ilustracji; o rozpoznawanie roślin różnymi zmysłami; Obszary aktywności: społeczna, muzyczna, językowa, ma- tematyczna, ruchowa, plastyczna, przyrodnicza. Przebieg zajęć: Zabawy integracyjne: o Muzyczne powitanie – dzieci poruszają się po sali w rytm muzyki. Podchodzą do siebie, podają sobie ręce na powitanie. o Jesteś moim lustrem – dzieci łączą się w pary. Stoją naprzeciw siebie. Jedna osoba naśladuje partnera, wy- konując dokładnie jego ruchy (odbicie w lustrze). o Drama. Pantomima – chętne dzieci opowiadają, po- przez pantomimę, o wcześniejszej wycieczce do ogro- du lub sadu. Uczestnicy posługują się wyłącznie ru- chem, mimiką i gestem. o rysujemy razem – dzielimy dzieci na dwie grupy. Każda grupa rysuje kredkami świecowymi wyciecz- kę do ogrodu lub sadu. Następnie nauczyciel łączy prace. Tworzymy w ten sposób wspólny rysunek. o Żywy obraz (odtwarzamy emocje) – uczestnicy przy- glądają się uważnie swojej wspólnej pracy. Następnie starają się odtworzyć zachowania i emocje owoców oraz warzyw, np. spadające jabłka, ukryte w ziemi ziemniaki, duże okrągłe kapusty na grządkach. Inna wersja to odtworzenie reakcji, emocji dzieci będą- cych tam na wycieczce. o Pani Jesień – nauczycielka przebiera się za Panią Je- sień (używa rekwizytów). Spaceruje po sali z koszem owoców i warzyw. Dzieci z zasłoniętymi oczami roz- poznają poprzez zmysł węchu, dotyku i smaku wa- rzywa, owoce i liście z koszyka. o Co słyszę? – zabawy ruchowe z muzyką: dzieci słu- chają różnych fragmentów muzyki. Następnie opo- Pożegnanie – spotkanie z bajką relaksacyjną: Połóż się lub usiądź wygodnie tak, abyś mógł pozostać w takiej pozycji do końca opowiadania. Wyobraź sobie, że jesteś w sadzie. Wędrujesz i mi- jasz pachnące drzewa owocowe, coraz dalej i dalej... Czujesz, jak lekki wietrzyk głaszcze cię po policzkach. Jest jesiennie i barwnie. Dostrzegasz maleńki wiklinowy koszyczek... a w nim... ogrooom- ne czerwone jabłko... Owoc otwiera oczy i uśmiecha się do ciebie. Delikatnie dotykasz czerwoną skórkę, a jabłuszko powoli zasypia... Zachwyca cię owocowy zapach... Czujesz się tu tak dobrze i bez- piecznie. Masz wrażenie, że sad otacza cię ciepłymi rękami... Jest tak przyjemnie i zacisznie, że zasypiasz... Śnisz... Jesteś czerwo- nym jabłkiem, a Twój sen schował się pod kolorowym parasolem... Budzi cię jesienny deszczyk, zaglądający do koszyka. Powoli otwie- rasz oczy... Gdy policzę do trzech, zupełnie się obudzisz... Opracowała: Beata Bielska bliżej przedszkola 11.110 listopad 2010 6 69 bliżej przedszkola 11.110 listopad 2010 [ Pobierz całość w formacie PDF ] |